کنفرانس بین المللی حقوق ساخت

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق ساخت

تعدیل تعهدات قرارداد جهت توازن منافع در سایه نظریه عدم پیش بینی در حقوق ایران و فرانسه

نویسندگان :

وحید لعل شهسوار¹ مهدی روانشادنیا²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

کلمات کلیدی :

نظریه عدم پیش بینی،تغییر اوضاع و احوال،فورس ماژور،هاردشیپ،تعسّر و تعذّر در تعهدات

چکیده :

بعد از انعقاد عقد، به تصریح ماده ۲۱۹ قانون مدنی، طرفین ملتزم به اجرای تعهدات ناشی از قرارداد هستند. آیا چنین التزامی، مقیّد و معلّق به تداوم ثبات شرایط فعلی و نبود تغییرات نامتعارف در اوضاع ‌و احوال در آینده خواهد بود یا خیر؟ نظریه «عدم پیش‌بینی» یا همان نظریه «تغییر اوضاع ‌و احوال»، به آثار و نتایج اتفاقات غیرقابل پیش بینی و غیرقابل پیش گیری محیط اجرای پروژه و خارج از محیط اجرای پروژه می پردازد. دو حالت قابل تصوّر در مورد آثار این اتفاقات عبارتند از: ناممکن شدن انجام تعهد و دشواری انجام تعهد. در یک حالت ممکن است اجرای تعهدات طرفین، عملاً غیرممکن شود که این اتفاق، «فورس ماژور» یا «قوه قاهره» نام گرفته است. ضمناً حالتی نیز محتمل است که اجرای تعهدات طرفین، امکان‌پذیر باشد لکن با هزینه گزاف و یا غیرمعقول، که این اتفاق «هاردشیب» یا «دشواری اجرا» نام گرفته است. نحوه برخورد با هر کدام از این صور ممکن و نیز ضمانت اجرای هرکدام، در حقوق ایران و فرانسه متباین و درخور امعان نظر است. در این مقاله به موضوع مبحوث عنه پرداخته شده و قواعد فقهی و قوانین موضوعه ایران و فرانسه مورد بررسی قرار گرفته اند.