کنفرانس بین المللی حقوق ساخت

صفحه اصلی / دومین کنفرانس بین المللی حقوق ساخت

بررسی کارایی اسناد (اوراق) خزانه اسلامی در تأمین منابع مالی پروژه‌های عمرانی

نویسندگان :

فرزاد علی یاری¹ جواد طاهری نژاد²

1- دانشگاه بوعلی سینا 2- دانشگاه بوعلی سینا

کلمات کلیدی :

تأمین مالی، تأخیرات، کارایی اسناد، اسناد خزانه اسلامی

چکیده :

يکي از روش‌های تأمين کسري بودجه دولت‌ها انتشار اوراق بهادار است. انتشار این اوراق در شرايط کسری بودجه، هزینه‌های دولت را هموارساخته و از محل درآمدهاي آينده در زمان حال استفاده می‌شود. در ایران، با توجه به حجم بالای بدهی دولت به پیمانکاران، بانک‌ها و بانک مرکزی، دولت نیازمند تعریف ابزارهایی است که با استفاده از آن‌ها منابع مالی خود را تأمین کرده و بدهی‌های خود را بپردازد. یکی از این ابزارها، اسناد خزانه اسلامی است. این اسناد، ابزار مالي جديدي است كه از سال 1394 به‌منظور ‌‌تسويه مطالبات طلبكاران غيردولتي از دولت به‌وسیله خزانه‌داری کل وزارت امور اقتصادی و دارایی با سررسیدهای حداکثر تا سه سال منتشر می‌شود و در حالِ حاضر یکی از مهم‌ترین روش‌های تأمین منابع مالی پروژه‌های عمرانی است. این اسناد مانند سایر ابزارهای مالی اسلامی دارای ریسک‌های مختلفی هستند. در پژوهش حاضر، کارایی این اسناد در کمک به اجرای صحیح پروژه‌های عمرانی موردبررسی قرار می‌گیرد. جهتِ بررسی کارایی این اسناد، با مصاحبه و تکمیل پرسش‌نامه، نظرات کارفرمایان، مهندسین مشاور و پیمانکاران در مورد اثرات این اسناد در پروژه‌های عمرانی دولتی اخذ، پردازش و موردبررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش، وجود خلأ در قوانین این اسناد، طولانی شدن فرآیند نقدشوندگی و ایجاد تأخیر در پروژه‌های عمرانی و عدم محاسبه دقیق این تأخیرات، تبدیل پیمانکاران از بازوی اجرایی دولت به سرمایه‌گذار و زمینه‌ساز ورشکستگی پیمانکاران را نشان می‌دهد. این پژوهش می‌تواند در جهت رفعِ ریسک‌های موجود در تأمین منابع مالی پروژه‌های عمرانی مؤثر باشد.